Marlen Ditrih

Jedna od najljepših žena iz prve polovine 20. vijeka bila je pravi mit, ostavljajući neizbrisiv trag pojavom, glumom i interpretacijom svojih pjesama, obogaćenih očaravajućim i senzualnim glasom. Tako neobična i jednostavno neponovljiva mješavina učinila je da uđe u legendu šoubiznisa kao sinonim femme fatale

 

Prva glavna uloga stiže 1929. godine, sa filmom Die Frau nach der Man sich sehnt. Iste godine je potpisala ugovor za film koji će je proslaviti – Plavi anđeo, reditelja Jozefa Sternberga, snimljen prema romanu Hajnriha Mana, brata poznatijeg Tomasa. U ovom filmu pojavljuje se u fraku i sa cilindrom, odajući notu pomalo perverzne senzualnosti i interpretirajući slavnu pjesmu Lola, Lola. Odonda će, po preporuci reditelja, njene scenske kostime raditi Trevis Benton naglašavajući Marleninu sumnjivu seksualnost. Poznatu parodiju na ovu pjesmu izvela je u filmu Kabare Liza Mineli, jedna od rijetkih koje su joj bile dorasle. Baš u ovom periodu reditelj Sternberg ju je ubijedio da izvadi četiri kutnjaka i drži drastičnu dijetu da bi dobila što dramatičniji izgled.

BISEKSUALNOST U Holivudu je Marlen Ditrih najotvorenije ispoljavala svoju biseksualnost. Tokom svoje veze sa Žanom Gabenom njegovala je prijateljstvo (i više od toga!) sa Edit Pjaf i mnogim drugim damama iz visokog društva. Jednom je izjavila: “U Evropi nije važno da li ste muškarac ili žena – vodite ljubav sa onima koji vas privlače”. Žan Kokto i njegov pratilac Žan Marais obožavali su Marlen. Glumica je najotvorenije održavala prijateljske veze sa najpoznatijim homoseksualcima svog vremena. Izjašnjavala se kao biseksualka i imala mnogo slavnih ljubavnika iz svijeta filma i poznatih pisaca, a i mnogo prijatelja homoseksualaca, žene su bile očarane njenim muškobanjastim izgledom, a muškarci njenim šarmom.

GARBO Marlen Ditrih i Greta Garbo vodile su pravi rat, ali na distanci, i to ne samo u svijetu filma nego i u privatnom životu. Jedno vrijeme čak su dijelile istu ljubavnicu, izvjesnu Mercedes de Akosta. Odbačena od Grete Garbo, a mažena od Marlen, Mercedes je bila tiha pobjednica (ili tužna gubitnica) obijesti dvaju razmaženih zvijezda. O tom bizarnom trouglu se, naravno, mnogo pričalo.

INFARKT Njeno posljednje pojavljivanje pred publikom bilo je u Sidneju 1975. godine, a posljednji film Žigolo, pored Dejvida Bouvija. Umrla je u Parizu, nakon što je 12 godina provela nepokretna u krevetu – rezultat pada uzrokovanog pretjeranim konzumiranjem alkohola i psihofarmaceutika – šestog maja 1992. Zvaničan razlog smrti je infarkt, koji se desio dok je spavala, mada su uzroci smrti ostali do danas nejasni, naročito nakon što je njena asistentkinja Norma Boskue 2002. izjavila da se glumica ubila velikom dozom tableta za spavanje. Marlen Ditrih sahranjena je 16. maja na groblju u Berlinu, pored svoje majke.

KOLICA Nakon što je u kratkom razmaku objavila dvije autobiografije, 1979. i 1984, od kojih je drugu lakonski nazvala Marlene D, glumac Maksimilijan Šel joj je 1984. posvetio divan filmski intervju Marlene, koji je prihvatila samo zbog novaca. Skoro da više i nije mogla da hoda nakon tog nezgodnog pada u kupatilu, kada je bila, kako je sama rekla, potpuno pijana. Da ne bi otkrila svoje jadno stanje, na intervju je došla u kolicima, uz opravdanje da je uganula članak. Osim toga, od reditelja je tražila da se pojavljuje samo u prethodno snimljenim materijalima, te da se samo čuje njezin glas.

LILI MARLEN Odlazila je u Sjevernu Afriku i Evropu da bi zabavljala američke trupe, pjevala pacifističku pjesmu Lili Marlen ranjenicima u improviziranim bolnicama, obučena u uniformu koju je sama kreirala. Lili Marlen kasnije je postala njena himna. Od francuske vlade je 1950. godine dobila Legiju časti i prva je žena u istoriji koja je dobila Medal of Freedom, najvišu civilnu počast u Americi. Od 1954., kada već nije bila toliko tražena, po savjetu Nata Kinga Kola okušala se u predstavama, pjevajući pjesme kao Falling In Love i La vie en rose, koje su obišle svijet sa velikim uspjehom i bile veoma dobro plaćene. U svoj repertoar je 60-ih uvrstila i neke pjesme Boba Dilana, a neki tvrde da je njoj posvetio pjesmu Forever Young. Ipak, Lili Marlen će obilježiti njenu cjelokupnu karijeru. Voljela je da piše pisma i dnevnike: u njenoj kući u Parizu pronađeno je oko 300.000 bilješki o životu.

NACIZAM Njen odnos sa zemljom iz koje je poticala uglavnom je bio negativan. Marlen nije mogla oprostiti Njemačkoj nacistički režim. Kada su Gebels i Hitler (koji joj se dugo udvarao) željeli da ona postane jedan od velikih simbola nacizma, odbijala je svaki njihov prijedlog i drugog aprila 1930. emigrirala u SAD. Baš zbog tog njenog dugotrajnog i upornog odbijanja, mnogo godina nakon završetka Drugog svjetskog rata, njeni sunarodnici su je, sa evidentnom mržnjom, nazivali izdajicom domovine.

POČECI Rođena je u Berlinu, 27. decembra 1901. godine, mada je sama više puta izjavila da je rođena 1904. Otac Luis Erih Oto Ditrih bio je oficir u Kajzerovoj vojsci, a majka Elizabet Felsing kćerka jednog draguljara. Nakon očeve prerane smrti majka se preudala, ali je njen drugi muž ubrzo poginuo na Istočnom frontu. Od 1907. do 1919. pohađala je škole u Berlinu i Desau. U četvrtoj godini je počela učiti francuski, engleski, violinu i klavir. Zbog povrede ligamenata jednog prsta na ruci, bila je prinuđena da prekine studije muzike i diplomirala je solo pjevanje na Akademiji u Berlinu. Krajem 1922. počinje glumiti na scenama berlinskih pozorišta, sarađuje sa rediteljem Maksom Rajnhartom i ostvaruje manje uloge u nekoliko nijemih filmova. Sedamnaestog maja 1923. udala se za Rudolfa Zibera, pomoćnika reditelja, a godinu dana poslije rođena je Marija Elizabet.

UNIFORME Oličavala je ideal stila, elegancije i samokontrole. Njene scenske kostime dizajnirali su Trevis Benton ili Žan Luj. Sjetimo se fraka iz filma Maroko, ili jahaćeg odijela iz The Garden of Allah. Njena ljubav prema uniformama potiče još iz ranog djetinjstva, kada je obožavala Kajzera uvijek obučenog u fantastične uniforme. Nije se protivila nastupima u fraku, sa mrežastim čarapama na nogama i cilindrom na glavi, naprotiv. A van scene, u privatnom životu, često je oblačila vojničke jakne, nosila kape i monokl.

ZALUĐENOST Nakon burne veze sa Noelom Kovardom, koja se okončala njegovom smrću, uslijedila je veza sa E. M. Remarkom, veoma ljubomornim na njeno dugogodišnje prijateljstvo sa glumcem Žanom Gabenom. Marlen i Erih Marija su se dugo dopisivali, ali njena pisma nisu sačuvana, uništila ih je Remarkova posljednja supruga, glumica Polet Godar. Tokom jednog boravka u Veneciji, dok je ručala sa svojim prijateljem i mentorom, režiserom Jozefom von Sternbergom, iznenada se pojavio elegantan njemački gospodin, naklonio se i poljubio joj ruku. Bio je to Erih Marija Remark. Poznati pisac je znao kako se razgovara sa “plavim anđelima”, te joj je rekao: “Moram vam priznati da sam impotentan”. Iskreno priznanje je oduševilo Marlen i iste večeri su završili u krevetu. Tako se rodila prava prekookeanska ljubavna afera, Marlen se preselila u središte visokog društva Beverli Hilsa, a on je sa svojim psima živio u luksuznoj vili na obali jezera Mađore u Italiji. Putovanja parobrodom, dugi interkontinentalni telefonski razgovori, pisma, telegrami i tajni susreti u pariškim hotelima trajali su godinama. Remark je bio potpuno opčinjen sunarodnjakinjom, iz novina je pratio njenu karijeru prepunu skandala i pisao joj kilometarska pisma o svojim osjećajima. Iako joj je laskala ljubav poznatog pisca, nije je u potpunosti uzvraćala i često je bila veoma hladna prema njemu. Međutim, posljednje riječi upućene Remarku na samrtničkoj postelji bile su: “Ich schicke dir mein ganzes Herz” – “Šaljem ti cijelo svoje srce.”

GRACIJA 74/2016.

Priredila Snežana Crkvenjaš

 

Booking.com

Možda vam se dopada

Komentari

učitavam...